بررسی کلی نماز و تفسیر سوره فاتحه

کتاب « بررسی کلی نماز و تفسیر سوره فاتحه» تألیف استاد علامه ناصر سبحانی به زبان فارسی به رشته ی تحریر در آمده است و در نشر احسان به زیور طبع آراسته شد.

استاد سبحانی در این کتاب اظهار میدارد که : روان انسان عبارت است از روح به همراه خصلت ها و خصوصیاتی  که به تدریج پدید می آیند و در نهایت ریشه می دوانند. بر این اساس می بینیم در برنامه ی هدایت خداوند برای پرورش انسان مسئله ی تکرار احوال بسیار مورد عنایت واقع شده و حتی بستر سازی شده تا آن احوال مطلوب (معروفات) جزء خصلت های انسان قرار گیرند: مثلا نماز را در نظر بگیریم. نماز بزرگترین عملی است که انسان مؤمن انجام می دهد. می بینیم نماز در طول عمر انسان بی نهایت تکرار می شود. این بدان جهت است که مقتضیات نماز و جزئیات آن باید به صورت حالت و وضعیت راسخ دربیایند و روح انسان متّصف به آن حالت شود و نهایتاً انسان تبدیل به شخصیتی شود که خصوصیات و خصلت هایش را مقتضیات نماز تشکیل دهند. راه تحقق این خصوصیات آن است که نماز آن قدر تکرار شود تا آن حالات رسوخ یابند. با گذاردن  یک نماز آن حالات عارض می شوند و با تکرار، رسوخ می یابند.

استاد سبحانی می فرمایند: در همه ی ادیان از گذشته تا به امروز، برای اینکه انسان بتواند اخلاص در بندگی را به خوبی تحقق بخشد خداوند او را مکلّف به برپایی نماز یا اقامه ی صلاة کرده است. اگرچه شیوه های به جا آوردن نماز در ادیان گوناگون با هم تفاوت دارد، روح عمل یکی است، یعنی انسان همیشه باید با رفتاری ویژه با خدا ارتباط داشته باشد، تا بدین ترتیب، بتواند در قالب کردارهایی که در طول زندگی انجام می دهد، روح اخلاص بدمد، و دو پایه ی بندگی تحقق یابند. پس تنها هنگامی انسان می تواند خدا را بندگی کند، که با خداوند در ارتباط باشد. ارتباط با خداوند هم به قالب ویژه یی نیازمند است، این قالب ویژه صلاة نامیده می شود.