الوجیز فی اصول الفقه (زیدان)

کتاب «الوجیز فی اصول الفقه» تألیف دکتر عبدالکریم زیدان به زبان عربی است که در نشر احسان به زیور طبع آراسته شد.

این کتاب در زمینه ی علم اصول فقه -که دانش است برای استنباط حکم فقهی از کتاب و سنت-،نگاشته شده است.

این کتاب از ابواب مختلف و هر باب از فصول متعدد تشکیل شده است. برای نمونه باب چهارم کتاب به موضوع مهم «الإجتهاد و التقلید» اختصاص یافته است.

فصل اول باب چهارم به مفهوم «الإجتهاد» پرداخته است. در این فصل مؤلف نخست به تعریف اجتهاد پرداخته است. سپس مجتهد را در اصطلاح تعریف کرده و شروطی مانند آگاهی از زبان عربی، آگاهی از قرآن، آگاهی از سنت، آگاهی از دانش اصول فقه، آگاهی از اجماع، درک مقاصد شریعت، استعداد فطری اجتهاد، درک این مهم که اجتهاد در چه مسأله ای لازم و در چه مباحثی غیر لازم ، عدم تقید زمانی و مکانی اجتهاد، حکم اجتهاد، و …. پرداخته است.

در تعریف علم اصول فقه باید گفت: قواعدی است که مجتهد به وسیله ی آنها به سوی استنباط حکم فقهی با استفاده از ادله ی تفصیلی شرعی گام بر می دارد.

و مجتهد کسی است که با بهره گیری از قواعد علم اصول به سوی فهم احکام  و استفاده از آن گام بر

می دارد.

احکام نیز ثمره ی اجتهاد و استنباط حکم فقهی هستند که در قالب اعمال و رفتار مکلفین و متعبدین به شریعت  متبلور می شوند مانند وجوب نماز، حرام بودن ربا و زنا و شراب، مباح بودن خوردن و آشامیدن و احوال عالی روزمره، بیع و اجاره، یا مکروه بودن  نماز موقع طلوع خورشید و غروب،  و ترک سنن و آداب شرعی، و این احکام به عنوان احکام علمی از آنها نام برده می شود، دقیقا در مقابل احکام اعتقادی که به امور اعتقادی مانند ایمان به وحدانیت پروردگار، و ملائکه،  و کتاب های آسمانی ، و روز قیامت ، و احکام اخلاقی مانند وجوب صداقت و حرام بودن دروغ گویی اشاره کرد.